Güneşten Elektrik mi? Çile demek!

EMO Enerji Komisyonunun yazısını altta yayınlıyorum. Sürdürülebilir enerji bir avanta veya çile konusu olmamalı ama korkarım yıllardır bir başıbozukluk var ve bu çetrefil genelgelerle aşılamıyor:

11÷1000 kW GES YATIRIMCISININ ÇİLELİ YOLU

GES yatırımı yapmak isteyen bir yatırımcı, ancak yönetmelikte belirlenen aşağıdaki uzun işlemleri tamamlayınca, bağlantı anlaşması için çağrı mektubunu alabiliyor. 

-İlk iş Çağrı Mektubu almak. Bunun için ilgili dağıtım şirketinin web sitesinde yayınlanmış olan listedeki evraklar hazırlanıp, dosya şeklinde Dağıtım şirketine başvuru yapılmalı. 

-Bu adımdan sonra süreç aşağıda sayılan YÖNETMELİK maddelerine uygun olarak ilerleyecek. Yani;

* Üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin her ay alınan başvuruları, komisyon tarafından, takip eden ayın ilk on beş günü içerisinde evrak yönünden toplu olarak değerlendirilir ve sonuçlandırılır. (LUY Md.13-f1)

* Eksiksiz başvurular ile eksikliklerini ay içerisinde tamamlayan kişilerin başvuruları komisyon tarafından, takip eden ayın ilk on beş günü içinde teknik yönden değerlendirilir. TEİAŞ tarafından arıza akım limitinin aşıldığı bildirilen başvurular teknik değerlendirme yapılmaksızın reddedilir. (LUY Md.14-f1)

* Teknik değerlendirmesi uygun bulunan ve TEİAŞ’tan olumlu görüş alan başvurular; on işgünü içinde teknik değerlendirme yapılması için EİGM’ye gönderilir. EİGM tarafından teknik değerlendirme otuz gün içerisinde sonuçlandırılır ve teknik değerlendirme raporu ilgili şebeke işletmecisine gönderilir. (LUY Md.16-f1)

* Teknik değerlendirme raporu olumlu olan güneş enerjisine dayalı başvurulara ait bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, ilgili şebeke işletmecisi tarafından listenin ilan tarihinden itibaren bir ay içerisinde ilgili kişilerin yazılı başvurusu üzerine ilgilisine tebliğ edilir. (LUY Md.16-f2)

SONUÇTA, Sürecin başlamasından bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun alınmasına kadar geçen süre yaklaşık 3,5-4 ay kadar olabiliyor.  

ÇAĞRI MEKTUBU’ nu aldıktan sonraki süreç de şöyle işliyor.

* Kendisine bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu tebliğ edilenlere, tebliğ tarihinden itibaren yüz seksen gün süre verilir. Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu sahipleri söz konusu sürenin ilk doksan günü içerisinde üretim tesisi ve varsa bağlantı hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veya tüzel kişilerin onayına sunar.(LUY Md.17-f1)

YANİ Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu alındıktan sonra tesisin projelendirme süreci başlıyor. Proje hazırlama ve onaylanması yaklaşık 2,5-3 ay kadar sürebiliyor. 

SONUÇ OLARAK; GES yatırımcısı başvuru yaptıktan 6-7 ay sonraya kadar sistemin kurulumu ile ilgili hiçbir işlem yapamıyor. Tabii ki bu kadar uzun ve sıkıntılı sürecin aşılması ekonomik açıdan da yatırımcıyı farklı yönlere sevk ediyor. Bağlantı anlaşması çağrı mektubu sürecinin bu kadar uzun ve sıkıntılı olması yani prosedürün ağır olması sebebiyle bazı yatırımcılar çağrı mektubu almaksızın sistem kurdurma yolunu seçmektedirler. 

Bazı evirici firmalarında bulunan bir özellikle şebekeye bağlı kurulan bir sistemde fazladan ürettiği enerjiyi şebekeye basmaması sağlanabiliyor. Sistemin ürettiği enerji tesiste kullanılıyor. Ya da boşa gidiyor. 

Bu şekilde şebekeye bağlı sistem kurulduğu halde hiçbir denetim yapılamıyor. Bağlantı görüşü alınmıyor, projelendirme ve onay işlemi yapılmıyor, geçici kabul yapılmıyor, Bunun sonucunda şu an yetkili-yetkisiz her kes GES yapabiliyor. (İnsanlar arayıp GES işine girmeye karar verdiklerini söyleyip yardım isteyebiliyor.) Kimin ne yaptığı, hangi malzemelerin kullanıldığı (ikinci el ya da defolu ürün olup olmadığı, ürünlerin standartları karşılayıp karşılamadığı) denetlenemiyor. (Örneğin İzmir Büyükşehir Belediyesinin yaptırdığı ……………………  çatısına montajlanmış olan paneller ne olduğu belli olmayan, kimin ürettiği belli olmayan ürünler. Vb.)

Ayrıca; YÖNETMELİK’in aşağıdaki maddelerini de haliyle uyulmuyor.

* Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinin projelendirilmesi, kurulumu, sisteme bağlantısı, kabulü, işletmesi, bakımı ile gerekli görülmesi halinde test ve deney faaliyetleri ilgili standartlarda ve ilgili teknik mevzuatta tanımlandığı şekliyle yürütülür. (LUY Md.6-f1)

*Üretim tesisi sahibi, birinci fıkrada tanımlanan hususlara uymakla ve ilgili teknik mevzuatın ve ilgili standartların gerektirdiği koşulları sağlamakla yükümlüdür. (LUY Md.6-f2)

AYRICA, İlgili teknik mevzuatın ve ilgili standartların gerektirdiği koşulları sağlamayan üretim tesislerine ilişkin olarak; (LUY Md.6-f3)

*Esasa ilişkin olan veya can ve mal güvenliği bakımından tehlikeli veya elektrik sisteminin güvenliğini etkileyen riskli durumlarda herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi durumu uygun hale getirilinceye kadar şebekeden ayrılır ve ayrılma gerekçeleri üretim tesisi sahibi kişiye 3 (üç) işgünü içinde yazılı olarak bildirilir. (LUY Md.6-f3-a)

*Sistemin veya üretim tesisinin işletmesini ve tesisat güvenliğini etkilemeyecek şekilde esasa ilişkin olmayan veya can ve mal güvenliği bakımından tehlikeli olmayan veya elektrik sisteminin güvenliğini etkilemeyen durumlarda, ilgili şebeke işletmecisi tarafından aykırılığın giderilmesine ilişkin bildirimin yapılmasını izleyen 15 gün içerisinde aykırılığın giderilmemesi halinde ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi şebekeden ayrılır. (LUY Md.6-f3-b)

Yönetmeliğin yukarıda ki ilgili maddelerine göre imalatı yapılan GES’lerin kontrolü ve denetimi ilgili dağıtım şirketlerinin görevidir. İlgili dağıtım şirketi denetime tabi olmadan yapılan GES’ler ile ilgili yeterince hassasiyet göstermemektedir. 

Sayılan nedenlerle çağrı mektubu alınmadan, onaylı projesi olmayan, geçici kabul işlemi yapılmayan GES’lerin sayısı hızla artmaktadır. Bu durumda da teknik koşullara uygun olmayan, FAYDA / MALİYET oranı çok düşük, bir GES yığını oluşmaktadır !

Oysa Yönetmeliklerin amacı YATIRIMCI’ya yardımcı olmak, yol göstermek ve yenilenen enerji kaynaklarından azami fayda sağlamak olmalıdır.

2 thoughts on “Güneşten Elektrik mi? Çile demek!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s